zasiłek chorobowy, zasiłek macierzyński, zasiłek opiekuńczy, świadczenia rehabilitacyjne, świadczenia rodzinne
lupa
20 lutego 2018 r. (wtorek) mija termin złożenia zawiadomienia o wyborze/rezygnacji z uproszczonej formy wpłacania zaliczek na podatek dochodowy20 lutego 2018 r. (wtorek) mija termin złożenia zawiadomienia o wyborze/rezygnacji z kwartalnej formy wpłacania zaliczek na podatek dochodowy
Zamknij
A A A

Gazeta Podatkowa nr 94 (1448) z dnia 23.11.2017

Świadczenia rodzinne po przekroczeniu progu dochodowego

Prawo do niektórych świadczeń rodzinnych uzależnione jest od spełnienia kryterium dochodowego. Brany jest wówczas pod uwagę dochód rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, z zastrzeżeniem dotyczącym uzyskania lub utraty dochodu. Przekroczenie ustalonych progów dochodowych z założenia skutkuje odmową przyznania świadczenia, choć istnieją pewne odstępstwa od tej reguły.

W koszyku świadczeń rodzinnych znajdują się takie, które przyznawane są wyłącznie po spełnieniu kryterium dochodowego. Chodzi tu o:

  • zasiłek rodzinny oraz dodatki do tego świadczenia,
     
  • specjalny zasiłek opiekuńczy oraz
     
  • jednorazową zapomogę z tytułu urodzenia się dziecka, zwaną becikowym.

Dlatego też przyznawane są one, z wyjątkiem jednorazowej zapomogi, na 12-miesięczne okresy zasiłkowe, obejmujące okres od 1 listopada do 31 października następnego roku kalendarzowego.

Kryterium dochodowe

» Zasiłek rodzinny

Świadczenie to ma na celu częściowe pokrycie wydatków na utrzymanie dziecka. Przysługuje wraz z różnego rodzaju dodatkami, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza określonej przez ustawodawcę kwoty. W obecnym, podobnie jak w poprzednim okresie zasiłkowym, ta graniczna kwota dochodów wynosi odpowiednio:

  • 674 zł lub
     
  • 764 zł - gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Wyższe od dopuszczalnych dochody nie zawsze jednak skutkują odmową prawa do zasiłku rodzinnego i stosownych dodatków.

Jeśli bowiem dochód rodziny przekracza obowiązującą daną rodzinę kwotę graniczną, pomnożoną przez liczbę członków tej rodziny, o kwotę nie wyższą niż łączna kwota zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami przysługującymi tej rodzinie w okresie zasiłkowym, na który jest ustalane prawo do tych świadczeń, zasiłek rodzinny wraz z dodatkami przysługuje, choć w zmniejszonej wysokości. W takim przypadku kwotę należnego zasiłku rodzinnego i dodatków do tego świadczenia oblicza się jako różnicę między łączną kwotą zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami (przysługującymi w okresie zasiłkowym) a kwotą, o którą został przekroczony dochód rodziny. Z tym zastrzeżeniem, że w przypadku gdy wysokość zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami przysługująca danej rodzinie po zmniejszeniu w związku z przekroczeniem obowiązującego progu dochodowego okaże się niższa od 20 zł, świadczenia te nie przysługują.

Wspomnianą wcześniej łączną kwotę zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami stanowi suma przysługujących danej rodzinie w danym okresie zasiłkowym:

  • zasiłków rodzinnych podzielonych przez liczbę miesięcy, na które danej rodzinie jest ustalane prawo do tych zasiłków,
     
  • dodatków do zasiłku rodzinnego z tytułu:
     
    • opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego,
       
    • samotnego wychowywania dziecka,
       
    • wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej oraz
       
    • kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego,

podzielonych przez liczbę miesięcy, na które danej rodzinie jest ustalane prawo do tych dodatków,

  • dodatków do zasiłku rodzinnego z tytułu:
     
    • urodzenia dziecka,
       
    • rozpoczęcia roku szkolnego,
       
    • podjęcia przez dziecko nauki w szkole poza miejscem zamieszkania,

podzielonych przez 12.

Ta tzw. zasada "Złotówka za złotówkę" ma odpowiednie zastosowanie przy ustalaniu wysokości świadczeń rodzinnych należnych osobie uczącej się.

Kwestie te reguluje art. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych.


Stosownie zmniejszone zasiłki rodzinne wraz z dodatkami wypłacane są jedynie wówczas, gdy ich łączna kwota wynosi co najmniej 20 zł.

» Specjalny zasiłek opiekuńczy

Świadczenie to przewidziane jest dla osób, które nie podejmują albo rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania stałej opieki nad niepełnosprawną osobą (np. małżonkiem). Przysługuje na zasadach określonych w art. 16a ustawy o świadczeniach rodzinnych, a więc m.in. jeżeli łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty przyjmowanej do ustalenia prawa do zasiłku rodzinnego gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo o znacznym stopniu niepełnosprawności, tj. obecnie 764 zł.

Przy czym i w tym przypadku ustawodawca przewidział pewne odstępstwo od tej reguły. Jeżeli łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę przekracza kwotę uprawniającą daną osobę do specjalnego zasiłku opiekuńczego o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany (tj. obecnie 95 zł), specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje, o ile przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. Przekroczenie dochodu w kolejnym roku kalendarzowym skutkować jednak będzie odmową prawa do tego świadczenia.

» Becikowe

Ta jednorazowa zapomoga z tytułu urodzenia się żywego dziecka przysługuje matce lub ojcu, albo opiekunowi prawnemu lub faktycznemu dziecka, po spełnieniu warunków określonych w art. 15b ustawy o świadczeniach rodzinnych, w tym m.in. jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 1.922 zł. Tym razem nie przewidziano wyjątków od tej reguły, choć w razie gdy kryterium dochodowe nie zostało spełnione w danym okresie zasiłkowym, można starać się o to świadczenie w kolejnym okresie, o ile stosowny wniosek zostanie złożony w terminie 12 miesięcy od dnia:

  • narodzin dziecka lub
     
  • objęcia opieką albo przysposobienia dziecka nie później niż do ukończenia przez dziecko 18. roku życia - w przypadku gdy wniosek dotyczy dziecka objętego opieką prawną, opieką faktyczną albo dziecka przysposobionego.

Pojęcie dochodu

W każdym z wymienionych przypadków chodzi odpowiednio o przeciętny miesięczny dochód:

  • wszystkich członków rodziny lub osoby uczącej się,
     
  • rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki,

osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, z uwzględnieniem dochodu uzyskanego i wyłączeniem dochodu utraconego.

Co należy rozumieć pod pojęciem dochodu, kogo uznaje się za osobę uczącą się oraz za członka rodziny, a także jakie okoliczności uznawane są za uzyskanie i utratę dochodu, określa odpowiednio art. 3 pkt 1-3, 13, 16, 23 i 24 ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Zmiana sytuacji finansowej rodziny

Przy ustalaniu prawa do świadczenia oraz jego weryfikacji brana jest pod uwagę zmiana sytuacji finansowej rodziny/osoby uczącej się.

W przypadku utraty dochodu przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy lub po tym roku, ustalając ich dochód, nie uwzględnia się dochodu utraconego.

Natomiast w przypadku uzyskania dochodu przez wskazane wyżej osoby:

  • w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy - ustalając dochód członka rodziny, osoby uczącej się lub dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, osiągnięty w tym roku dochód dzieli się przez liczbę miesięcy, w których dochód ten był uzyskiwany,
     
  • po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy - dochód ich ustala się na podstawie dochodu członka rodziny, dochodu osoby uczącej się lub dochodu dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, powiększonego o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu,

jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na który ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczeń rodzinnych.

Nowością stosowaną od obecnego okresu zasiłkowego, który rozpoczął się z dniem 1 listopada 2017 r., jest zasada określona w art. 5 ust. 4c ustawy o świadczeniach rodzinnych, ograniczająca uwzględnianie przepisów o utracie i uzyskaniu dochodu. Nie stosuje się ich do dochodu z tytułu zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej i dochodu z tytułu wyrejestrowania lub rozpoczęcia pozarolniczej działalności gospodarczej, jeżeli członek rodziny, osoba ucząca się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego utracili dochód z tych tytułów i w okresie 3 miesięcy, licząc od dnia utraty dochodu, uzyskali dochód u tego samego pracodawcy lub zleceniodawcy, lub zamawiającego dzieło albo ponownie rozpoczęli pozarolniczą działalność gospodarczą.

Przeliczenie świadczeń

W przypadku gdy po ustaleniu uprawnień do danego świadczenia, nastąpi zmiana w liczbie członków rodziny, uzyskanie dochodu albo inna zmiana mająca wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych, w tym na wysokość otrzymywanych świadczeń, osoba uprawniona jest zobowiązana do niezwłocznego powiadomienia o tym organu właściwego wypłacającego świadczenia rodzinne (art. 25 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych).

W wyniku ponownego ustalenia prawa do świadczeń oraz ich wysokości może bowiem okazać się, że np.: przyznane wcześniej świadczenia już nie przysługują lub są należne w niższej wysokości.

Okoliczności uznawane za utratę lub uzyskanie dochodu

Utratę/uzyskanie dochodu oznacza utrata/uzyskanie dochodu spowodowana/spowodowane odpowiednio:

- uzyskaniem prawa do/zakończeniem urlopu wychowawczego,
- utratą/uzyskaniem:
zasiłku lub stypendium dla bezrobotnych,
zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej,
zasiłku lub świadczenia przedemerytalnego,
nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego,
emerytury lub renty, renty rodzinnej lub renty socjalnej,
zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub zasiłku macierzyńskiego, przysługujących po utracie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej,
świadczenia rodzicielskiego,
zasiłku macierzyńskiego, o którym mowa w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników,
stypendium doktoranckiego określonego w art. 200 ust. 1 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2016 r. poz. 1842 ze zm.),
- wyrejestrowaniem/rozpoczęciem pozarolniczej działalności gospodarczej,
- zawieszeniem* wykonywania pozarolniczej działalności gospodarczej/wznowieniem wykonywania pozarolniczej działalności gospodarczej po okresie jej zawieszenia*,
- utratą zasądzonych świadczeń alimentacyjnych lub świadczeń pieniężnych wypłacanych w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów w związku ze śmiercią osoby zobowiązanej do świadczeń alimentacyjnych.
* chodzi tu o zawieszenie wykonywania pozarolniczej działalności gospodarczej w rozumieniu art. 14a ust. 1d ustawy o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1829 ze zm.)

Pojęcie dochodu

Za dochód, dla celów ustalenia uprawnień do świadczeń rodzinnych, uznaje się, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób:

- przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 2032 ze zm.), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne,
- dochód z działalności podlegającej opodatkowaniu na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne,
- inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, określone w art. 3 pkt 1 lit. c) ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Podstawa prawna

Ustawa z dnia 28.11.2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1952)

www.Zasilki.pl - Świadczenia rodzinne:

 Chcesz wiedzieć więcej, skorzystaj z Portalu Podatkowo-Księgowego www.gofin.pl
www.RozliczenieWynagrodzenia.pl » 
Więcej w zasobach płatnych
Prenumerata 2018 r. - www.sklep.gofin.pl
Indeks Księgowań - Księgowanie od A do Z
GOFIN NEWS - mobilna aplikacja dla Księgowych!
PRZEWODNIKI on-line Księgowego i Kadrowego
Pomocniki Księgowego

Terminarz

luty 2018
PN WT ŚR CZ PT SO ND
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
13
14
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
IIIIIIIVVVIVIIVIIIIXXXIXII
ASYSTENT GOFIN - Darmowa aplikacja dla Księgowych
sklep.gofin.pl - RABATY, NAGRODY, PROMOCJE
NEWSLETTERY
Fachowe czasopisma - PoznajProdukty.gofin.pl
Vademecum kadrowego - kompleksowo opracowane zagadnienia z prawa pracy
Rozliczanie wynagrodzeń. Składki ZUS. Zasiłki. Świadczenia. Premie
Sklep internetowy - sklep.gofin.pl
gofin
sgk
czasopisma
forum
sklep
gazeta podatkowa
 
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60