zasiłek chorobowy, zasiłek macierzyński, zasiłek opiekuńczy, świadczenia rehabilitacyjne, świadczenia rodzinne
lupa
A A A

Gazeta Podatkowa nr 21 (1375) z dnia 13.03.2017

O jakie świadczenie wnioskować po wykorzystaniu okresu zasiłkowego?

Zdarza się, że mimo wykorzystania pełnego okresu zasiłkowego ubezpieczony nie odzyskał zdolności do pracy. Może wówczas, po spełnieniu określonych warunków, uzyskać prawo do świadczenia rehabilitacyjnego lub renty z tytułu niezdolności. Przy czym w zasadzie nie ma większego znaczenia, o które z tych świadczeń początkowo wystąpi.

Okres zasiłkowy

Zasiłek chorobowy przysługuje przez okres trwania niezdolności do pracy z powodu choroby lub niemożności wykonywania pracy z przyczyn określonych w art. 6 ust. 2 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, zwanej ustawą zasiłkową, traktowanych na równi z niezdolnością do pracy z powodu choroby - nie dłużej jednak niż przez:

  • 182 dni lub
     
  • 270 dni - jeżeli niezdolność do pracy została spowodowana gruźlicą lub występuje w trakcie ciąży.

Po wykorzystaniu tego okresu, mimo potwierdzania dalszej niezdolności do pracy, zasiłek chorobowy już nie przysługuje.

Co istotne, do tego tzw. okresu zasiłkowego wlicza się:

  • wszystkie okresy nieprzerwanej niezdolności do pracy oraz traktowanej na równi z tą niezdolnością, a także
     
  • okresy poprzedniej niezdolności do pracy, spowodowanej tą samą chorobą, jeżeli przerwa pomiędzy ustaniem poprzedniej a powstaniem ponownej niezdolności do pracy nie przekraczała 60 dni.

Stanowi o tym art. 8 i 9 ustawy zasiłkowej.

Świadczenie rehabilitacyjne

Ubezpieczonemu, który po wyczerpaniu zasiłku chorobowego jest nadal niezdolny do pracy, a dalsze leczenie lub rehabilitacja lecznicza rokują odzyskanie zdolności do pracy, przyznawane jest - na jego wniosek - świadczenie rehabilitacyjne. Przysługuje ono przez okres niezbędny do przywrócenia zdolności do pracy, nie dłużej jednak niż przez 12 miesięcy, liczonych każdy po 30 dni, a więc łącznie nie dłużej niż przez 360 dni (tj. 12 miesięcy × 30 dni).

Przy czym o okolicznościach uzasadniających przyznanie świadczenia rehabilitacyjnego, orzeka lekarz orzecznik lub - w II instancji - komisja lekarska ZUS (patrz ramka), na zasadach określonych w ustawie o emeryturach i rentach z FUS, zwanej ustawą emerytalną, a nie - jak dla celów wypłaty zasiłku chorobowego - lekarz prowadzący leczenie, wystawiający stosowne zaświadczenie lekarskie.

Nie przysługuje ono jednak osobie uprawnionej do:

  • emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy,
     
  • zasiłku dla bezrobotnych,
     
  • zasiłku lub świadczenia przedemerytalnego,
     
  • nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego,
     
  • urlopu dla poratowania zdrowia, udzielonego na podstawie odrębnych przepisów.

Ponadto okres, na jaki przyznawane jest świadczenie rehabilitacyjne, powinien być wykorzystany wyłącznie na leczenie i rehabilitację. Wykonywanie w jego trakcie pracy zarobkowej lub też wykorzystywanie zwolnienia od pracy w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia skutkuje (podobnie jak w przypadku zasiłku chorobowego) utratą prawa do tego świadczenia (art. 17 ust. 1 z uwzględnieniem art. 22 ustawy zasiłkowej).

Renta

Osoba, która całkowicie lub częściowo utraciła zdolność do pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności organizmu i nie rokuje odzyskania tej zdolności po przekwalifikowaniu, może uzyskać - po spełnieniu warunków określonych w art. 57 ustawy emerytalnej - prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy.

Przy czym za:

  • całkowicie niezdolną do pracy - uznawana jest osoba, która utraciła zdolność do wykonywania jakiejkolwiek pracy,
     
  • częściowo niezdolną do pracy - uznawana jest osoba, która w znacznym stopniu utraciła zdolność do pracy zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji.

Renta z tytułu niezdolności do pracy, jak sama nazwa wskazuje, przysługuje ubezpieczonemu niezdolnemu do pracy, który ma wymagany okres składkowy i nieskładkowy, wynoszący odpowiednio od 1 roku do 5 lat, z założenia przypadających w ciągu ostatniego dziesięciolecia przed zgłoszeniem wniosku o rentę lub przed dniem powstania niezdolności do pracy. Ponadto jego niezdolność do pracy powinna powstać we wskazanych przez ustawodawcę okresach (np. w okresie ubezpieczenia) albo nie później niż w ciągu 18 miesięcy od ich ustania, chyba że udowodnił okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiety lub 25 lat dla mężczyzny oraz jest całkowicie niezdolny do pracy.

Osobie, która spełniła powyższe warunki, przysługuje:

  • renta stała - jeżeli niezdolność do pracy jest trwała lub
     
  • renta okresowa (przez okres wskazany w decyzji organu rentowego) - gdy niezdolność do pracy jest okresowa.

I w tym przypadku oceny niezdolności do pracy, jej stopnia oraz ustalenia m.in. daty powstania niezdolności do pracy, trwałości lub przewidywanego okresu niezdolności do pracy dokonuje w formie orzeczenia lekarz orzecznik lub odpowiednio komisja lekarska ZUS.

Osoba uprawniona do renty z tytułu niezdolności do pracy może podjąć lub kontynuować działalność zarobkową. Musi jednak liczyć się z tym, że uzyskiwane z tego tytułu przychody mogą być podstawą do zawieszenia prawa do świadczenia lub zmniejszenia jego wysokości, na zasadach określonych w art. 104 ustawy emerytalnej.

Decyzja należy do ZUS

Mimo że świadczenie rehabilitacyjne i renta z tytułu niezdolności do pracy przyznawane są na wniosek osobom niezdolnym do pracy, to jednak - jak wskazano wcześniej - warunki uzyskania do nich prawa są odmienne. Ponadto regulują je inne przepisy, określone odpowiednio dla:

W inny sposób oblicza się również wysokość tych świadczeń (patrz tabela).

Ubezpieczony nie ma jednak możliwości wyboru, które świadczenie ma mu być ostatecznie przyznane, kierując się np. wysokością świadczenia, albo możliwością aktywności zawodowej w trakcie jego pobierania. To, o jakie świadczenie wystąpił, składając stosowny wniosek, np. zgodnie z sugestią lekarza prowadzącego leczenie, to jest o świadczenie rehabilitacyjne czy rentę z tytułu niezdolności do pracy, również nie ma decydującego znaczenia.

Lekarz orzecznik ZUS może bowiem orzec o okolicznościach uzasadniających przyznanie świadczenia rehabilitacyjnego, jeżeli osoba ubiegająca się o rentę z tytułu niezdolności do pracy spełnia warunki wymagane do uzyskania świadczenia rehabilitacyjnego, określone w ustawie zasiłkowej. Jeżeli natomiast osoba ubiegająca się o świadczenie rehabilitacyjne nie spełnia warunków wymaganych do uzyskania tego świadczenia, lekarz orzecznik może orzec o niezdolności do pracy tej osoby, co w efekcie da jej możliwość nabycia uprawnień do renty.

Taki tryb postępowania przewiduje § 7 rozporządzenia MPS w sprawie orzekania o niezdolności do pracy (Dz. U. z 2004 r. nr 273, poz. 2711 ze zm.).

Orzekanie o niezdolności do pracy

Oceny niezdolności do pracy dla celów ustalenia uprawnień do świadczenia rehabilitacyjnego lub renty z tytułu niezdolności do pracy dokonuje w formie orzeczenia lekarz orzecznik ZUS.

Od orzeczenia lekarza orzecznika osobie zainteresowanej przysługuje sprzeciw do komisji lekarskiej ZUS, w ciągu 14 dni od dnia doręczenia tego orzeczenia. Wnosi się go za pośrednictwem jednostki organizacyjnej ZUS, właściwej ze względu na miejsce zamieszkania osoby zainteresowanej.

Prezes ZUS natomiast, w terminie 14 dni od dnia wydania orzeczenia przez lekarza orzecznika, może zgłosić zarzut wadliwości orzeczenia i przekazać sprawę do rozpatrzenia komisji lekarskiej. O zgłoszeniu zarzutu wadliwości orzeczenia jednostka organizacyjna ZUS niezwłocznie zawiadamia osobę zainteresowaną.

Komisja lekarska, rozpatrując sprzeciw lub zarzut wadliwości, dokonuje oceny niezdolności do pracy i jej stopnia oraz ustalenia okoliczności uzasadniających przyznanie prawa do świadczenia.

Podstawę do wydania decyzji w sprawie świadczeń, do których prawo jest uzależnione od stwierdzenia niezdolności do pracy stanowi dla organu rentowego odpowiednio:

orzeczenie lekarza orzecznika ZUS, od którego nie wniesiono sprzeciwu lub co do którego nie zgłoszono zarzutu wadliwości, albo
orzeczenie komisji lekarskiej ZUS.

Ustalanie prawa do świadczeń z tytułu niezdolności do pracy
Rodzaj świadczenia
Świadczenie rehabilitacyjne Renta z tytułu niezdolności do pracy
Prawo do świadczenia
Przysługuje ubezpieczonemu, który po wyczerpaniu zasiłku chorobowego jest nadal niezdolny do pracy, a dalsze leczenie lub rehabilitacja lecznicza rokują odzyskanie zdolności do pracy. Przysługuje ubezpieczonemu, który spełnił łącznie następujące warunki:
jest niezdolny do pracy,
ma wymagany (określony w art. 58 ustawy emerytalnej) okres składkowy i nieskładkowy,
jego niezdolność do pracy powstała w okresach, wymienionych w art. 57 ust. 1 pkt 3 ustawy emerytalnej, albo nie później niż w ciągu 18 miesięcy od ustania tych okresów.
Potwierdzenie niezdolności do pracy
O okolicznościach uzasadniających przyznanie prawa do świadczenia orzeka lekarz orzecznik lub - w II instancji - komisja lekarska ZUS.
Okres należnego świadczenia
Przyznawane jest na okres niezbędny do przywrócenia zdolności do pracy, nie dłużej jednak niż na 12 miesięcy (tj. 360 dni). Renta może być:
stała - jeżeli niezdolność do pracy jest trwała lub
okresowa (przysługuje przez okres wskazany w decyzji organu rentowego) - jeżeli niezdolność do pracy jest okresowa.
Wysokość świadczenia
Wynosi odpowiednio:
90% podstawy wymiaru zasiłku chorobowego za okres pierwszych trzech miesięcy,
75% tej podstawy za pozostały okres,
lub też
100% tej podstawy - jeżeli niezdolność do pracy przypada w okresie ciąży.
Renta z tytułu:
całkowitej niezdolności do pracy, wynosi:
- 24% kwoty bazowej,
- po 1,3% podstawy wymiaru za każdy rok okresów składkowych,
-  po 0,7% podstawy wymiaru za każdy rok okresów nieskładkowych,
- po 0,7% podstawy wymiaru za każdy rok tzw. stażu hipotetycznego,
częściowej niezdolności do pracy - wynosi 75% renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy.
Wniosek o świadczenie
Może być złożony w ZUS w formie papierowej lub drogą elektroniczną
Formularz wniosku
ZUS Np-7 ZUS Rp-1R
Dodatkowe wymagane dokumenty
1) zaświadczenie o stanie zdrowia osoby, w stosunku do której ma być wydane orzeczenie, wystawione przez lekarza prowadzącego leczenie nie wcześniej niż na miesiąc przed datą złożenia wniosku,
2) wywiad zawodowy z miejsca pracy - chyba że wniosek o świadczenie rehabilitacyjne składa osoba, której niezdolność do pracy powstała po ustaniu ubezpieczenia, osoba prowadząca pozarolniczą działalność, osoba współpracująca z osobą prowadzącą pozarolniczą działalność albo osoba duchowna,
3) protokół ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy lub karta wypadku - w przypadku niezdolności do pracy spowodowanej wypadkiem przy pracy,
4) decyzja o stwierdzeniu choroby zawodowej wydana przez inspektora sanitarnego - w przypadku choroby zawodowej.
stwierdzające:
1) datę urodzenia,
2) okresy uzasadniające prawo do świadczeń i ich wysokość,
3) stan zdrowia,
4) wysokość wynagrodzenia, dochodu, przychodu i uposażenia, przyjmowanych do ustalenia podstawy wymiaru świadczeń,
5) okoliczności niezbędne do ustalenia świadczeń przysługujących z zagranicznych instytucji ubezpieczeniowych, jeżeli umowy międzynarodowe, których stroną jest Rzeczpospolita Polska, tak stanowią,
a także wywiad zawodowy sporządzony przez płatnika składek, jeżeli ubezpieczony pozostaje w zatrudnieniu. Nie są wymagane dokumenty wymienione w pkt:
1, 2 i 4 - jeżeli konto ubezpieczonego zawiera dane pozwalające na ustalenie prawa i wysokości świadczenia,
1, 2, 4 i 5 - jeśli zostały złożone w organie rentowym dla celów ustalenia kapitału początkowego albo prawa lub wysokości świadczeń na podstawie ustawy emerytalnej lub odrębnych przepisów.

Podstawa prawna

Ustawa z dnia 25.06.1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. z 2016 r. poz. 372 ze zm.)

Ustawa z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z FUS (Dz. U. z 2016 r. poz. 887 ze zm.)

www.Zasilki.pl - Świadczenia rehabilitacyjne:

 Jeśli nie znalazłeś informacji, której szukasz,
wejdź do serwisu
www.RozliczenieWynagrodzenia.pl » 
Więcej w zasobach płatnych
Prenumerata 2018 r. - www.sklep.gofin.pl
PRZEWODNIKI on-line Księgowego i Kadrowego
Pomocniki Księgowego

Terminarz

listopad 2017
PN WT ŚR CZ PT SO ND
1
2
3
4
5
6
7
8
9
11
12
13
14
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
ASYSTENT GOFIN - Darmowa aplikacja dla Księgowych
sklep.gofin.pl - RABATY, NAGRODY, PROMOCJE
NEWSLETTERY
Fachowe czasopisma - PoznajProdukty.gofin.pl
Vademecum kadrowego - kompleksowo opracowane zagadnienia z prawa pracy
Rozliczanie wynagrodzeń. Składki ZUS. Zasiłki. Świadczenia. Premie
Sklep internetowy - sklep.gofin.pl
gofin
sgk
czasopisma
forum
sklep
gazeta podatkowa
 
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60