zasiłek chorobowy, zasiłek macierzyński, zasiłek opiekuńczy, świadczenia rehabilitacyjne, świadczenia rodzinne
lupa
A A A

Gazeta Podatkowa nr 2 (1252) z dnia 7.01.2016

Komu przysługuje świadczenie rodzicielskie?

Z dniem 1 stycznia 2016 r. do katalogu świadczeń rodzinnych zostało dodane świadczenie rodzicielskie. Przysługuje ono niezależnie od dochodu rodziny, co do zasady, w wysokości 1.000 zł miesięcznie. Mogą się o nie ubiegać rodzice i opiekunowie dzieci, którzy nie posiadają uprawnień do zasiłku macierzyńskiego lub stosownego uposażenia z tytułu urodzenia lub przyjęcia dziecka na wychowanie.

Komu przysługuje świadczenie rodzicielskie?
rys. Komu przysługuje świadczenie rodzicielskie?

Uprawnieni do świadczenia

Zasady ustalania uprawnień do świadczenia rodzicielskiego zostały określone w art. 17c dodanym z dniem 1 stycznia 2016 r. do ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Mogą z niego korzystać zarówno obywatele polscy, jak i cudzoziemcy, o których mowa w art. 1 ust. 2 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, jeżeli zamieszkują na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy międzynarodowe o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.

Świadczenie rodzicielskie przysługuje odpowiednio:

  • matce dziecka lub
     
  • ojcu dziecka, w przypadku:
     
    • skrócenia okresu pobierania świadczenia rodzicielskiego na wniosek matki dziecka po wykorzystaniu przez nią tego świadczenia za okres co najmniej 14 tygodni od dnia urodzenia dziecka,
       
    • śmierci matki dziecka lub
       
    • porzucenia dziecka przez matkę.

Przyznawane jest również:

  • opiekunowi faktycznemu dziecka,
     
  • rodzinie zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej zawodowej,
     
  • osobie, która przysposobiła dziecko,

w razie objęcia opieką dziecka w wieku do ukończenia 7. roku życia lub w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego - 10. roku życia.

Ograniczenie w prawie do świadczenia

Świadczenie rodzicielskie przysługuje, niezależnie od dochodów rodziny, co do zasady, w wysokości 1.000 zł miesięcznie. W przypadku urodzenia dziecka przez kobietę pobierającą zasiłek dla bezrobotnych, świadczenie rodzicielskie przysługuje jednemu z rodziców w wysokości różnicy między kwotą świadczenia (tj. 1.000 zł) a kwotą pobieranego przez kobietę zasiłku dla bezrobotnych pomniejszonego o zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych.

Kwotę świadczenia przysługującą za niepełny miesiąc ustala się z zaokrągleniem do 10 groszy w górę, poprzez podzielenie kwoty świadczenia przez liczbę wszystkich dni kalendarzowych w tym miesiącu i pomnożenie otrzymanej wartości przez liczbę dni kalendarzowych, za które świadczenie przysługuje.

W tym samym czasie osobie uprawnionej przysługuje tylko jedno świadczenie rodzicielskie bez względu na liczbę wychowywanych dzieci. Ponadto, aby mogło być ono pobierane, nie może zajść żadna z okoliczności wymienionych w art. 17c ust. 9 ustawy o świadczeniach rodzinnych (patrz ramka).

Natomiast w razie zbiegu uprawnień do świadczenia rodzicielskiego z prawem do:

  • świadczenia pielęgnacyjnego lub
     
  • specjalnego zasiłku opiekuńczego albo
     
  • dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego lub też
     
  • zasiłku dla opiekuna,

przysługuje tylko jedno z tych świadczeń, wybrane przez osobę uprawnioną.

Zdarza się, że kobieta nie uzyska uprawnień do zasiłku macierzyńskiego ze względu na urodzenie dziecka po ustaniu tytułu ubezpieczenia chorobowego (np. po zakończeniu umowy zlecenia). W dalszym ciągu jednak, po spełnieniu określonych warunków i udokumentowaniu niezdolności do pracy po porodzie, może korzystać z zasiłku chorobowego, wypłacanego przez ZUS. Okoliczność ta, w świetle obowiązujących przepisów, nie wyklucza możliwości przyznania prawa do świadczenia rodzicielskiego. Potwierdził to resort rodziny i pracy w odpowiedzi na pytanie naszej Redakcji (pisaliśmy o tym w GP nr 103 z 2015 r.).

Okres wypłaty

Okres wypłaty świadczenia rodzicielskiego jest analogiczny jak przy wypłacie zasiłku macierzyńskiego za czas wskazanych wcześniej urlopów z tytułu macierzyństwa/rodzicielstwa. W zależności od liczby dzieci urodzonych przy jednym porodzie lub przyjętych jednocześnie na wychowanie wynosi odpowiednio od 52 do 71 tygodni, liczonych od dnia:

  • porodu lub
     
  • objęcia opieką lub przysposobienia dziecka, przy czym nie dłużej niż do ukończenia przez dziecko 7. albo 10. roku życia.

Choć prawo do świadczenia rodzicielskiego przysługuje począwszy od 1 stycznia 2016 r., mogą z niego skorzystać również rodzice i opiekunowie dzieci urodzonych lub objętych opieką/przysposobionych przed tą datą. W tym przypadku jednak świadczenie to przysługuje, co do zasady, jedynie za okres od 1 stycznia 2016 r. do końca okresu należnego świadczenia, liczonego począwszy od urodzenia lub objęcia opieką/przysposobienia dziecka.

Na wniosek

Uprawnienia do świadczenia rodzicielskiego ustalane są na wniosek osoby zainteresowanej. Należy go złożyć w organie właściwym do realizacji świadczeń rodzinnych, tj. w urzędzie gminy lub miasta właściwym ze względu na miejsce zamieszkania osoby uprawnionej, najlepiej w terminie 3 miesięcy, licząc odpowiednio od dnia:

  • urodzenia lub przysposobienia/objęcia opieką dziecka lub
     
  • skrócenia okresu pobierania świadczenia rodzicielskiego, śmierci matki dziecka lub porzucenia dziecka przez matkę - gdy o świadczenie ubiega się ojciec dziecka albo
     
  • 1 stycznia 2016 r. - jeśli dziecko urodziło się lub zastało przysposobione/objęte opieką przed tą datą.

Jeśli termin ten zostanie przekroczony, prawo do świadczenia rodzicielskiego ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek, pod warunkiem, że nie upłynął jeszcze okres, za który świadczenie to przysługuje.

Świadczenie rodzicielskie nie przysługuje, jeżeli:

- co najmniej jeden z rodziców dziecka albo opiekun faktyczny dziecka lub rodzic zastępczy otrzymują zasiłek macierzyński lub uposażenie za okres ustalony przepisami Kodeksu pracy, jako okres urlopu macierzyńskiego/na warunkach urlopu macierzyńskiego, dodatkowego urlopu macierzyńskiego/na warunkach urlopu macierzyńskiego lub urlopu rodzicielskiego,
- dziecko własne lub przysposobione zostało umieszczone w pieczy zastępczej,
- jeden z rodziców dziecka albo opiekun faktyczny dziecka lub rodzic zastępczy, nie sprawują lub zaprzestali sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem, w tym w związku z zatrudnieniem lub wykonywaniem innej pracy zarobkowej, które uniemożliwiają sprawowanie tej opieki,
- w związku z wychowywaniem tego samego dziecka lub w związku z opieką nad tym samym dzieckiem jest już ustalone prawo do świadczenia rodzicielskiego, dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, świadczenia pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów,
- rodzicom lub osobom, które objęły opieką dziecko, przysługuje za granicą świadczenie o podobnym charakterze do świadczenia rodzicielskiego, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.

Podstawa prawna

Ustawa z dnia 28.11.2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 114 ze zm.)

www.Zasilki.pl - Świadczenia rodzinne:

 Jeśli nie znalazłeś informacji, której szukasz,
wejdź do serwisu
www.RozliczenieWynagrodzenia.pl » 
Więcej w zasobach płatnych

Serwis Głównego Księgowego

Prenumerata 2018 r. - www.sklep.gofin.pl
PRZEWODNIKI on-line Księgowego i Kadrowego
Pomocniki Księgowego

Terminarz

wrzesień 2017
PN WT ŚR CZ PT SO ND
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
12
13
14
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
ASYSTENT GOFIN - Darmowa aplikacja dla Księgowych
sklep.gofin.pl - RABATY, NAGRODY, PROMOCJE
NEWSLETTERY
Fachowe czasopisma - PoznajProdukty.gofin.pl
Vademecum kadrowego - kompleksowo opracowane zagadnienia z prawa pracy
Rozliczanie wynagrodzeń. Składki ZUS. Zasiłki. Świadczenia. Premie
Sklep internetowy - sklep.gofin.pl
gofin
sgk
czasopisma
forum
sklep
gazeta podatkowa
 
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60