zasiłek chorobowy, zasiłek macierzyński, zasiłek opiekuńczy, świadczenia rehabilitacyjne, świadczenia rodzinne
lupa
2 października 2017 r. (poniedziałek) mija termin złożenia do US zeznań PIT-CFC oraz CIT-CFC za 2016 r.
Zamknij
A A A

Gazeta Podatkowa nr 52 (1406) z dnia 29.06.2017

Kiedy można zrezygnować z zasiłku macierzyńskiego?

Kobieta, która w okresie podlegania ubezpieczeniu chorobowemu albo w okresie urlopu wychowawczego urodziła dziecko, nabywa uprawnienia do zasiłku macierzyńskiego. Przy czym przyznanie tego świadczenia nie obliguje do pełnego jego wykorzystania. Istnieją bowiem okoliczności, które pozwalają na rezygnację z zasiłku macierzyńskiego i to nie zawsze na poczet drugiego z rodziców.

Prawo do zasiłku

Zasiłek macierzyński przysługuje przez okres ustalony przepisami Kodeksu pracy m.in. jako okres urlopu macierzyńskiego i urlopu rodzicielskiego. Okres tych urlopów, wyrażany w tygodniach (gdzie tydzień odpowiada 7 dniom kalendarzowym), jest zróżnicowany w zależności od liczby dzieci urodzonych przy jednym porodzie (patrz tabela).

Wymiar urlopów, za okres których przysługuje zasiłek macierzyński
Liczba dzieci
urodzonych przy
jednym porodzie
Okres należnego urlopu
macierzyńskiego rodzicielskiego łącznie
jedno dziecko

20 tygodni

do 32 tygodni do 52 tygodni
dwoje dzieci

31 tygodni

do 34 tygodni do 65 tygodni
troje dzieci

33 tygodnie

do 67 tygodni
czworo dzieci

35 tygodni

do 69 tygodni
pięcioro i więcej dzieci

37 tygodni

do 71 tygodni


Kalkulator urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego dostępny jest w serwisie www.kalkulatory.gofin.pl.

Za okres urlopu macierzyńskiego

Z zasiłku macierzyńskiego za okres przewidziany przepisami Kodeksu pracy jako okres urlopu macierzyńskiego z reguły korzysta ubezpieczona matka dziecka. Urlop ten należny jest bowiem pracownicy obligatoryjnie w związku z urodzeniem dziecka w okresie zatrudnienia. Co prawda ubezpieczona może zrezygnować z tego świadczenia, jednak wyłącznie na ustalonych przez ustawodawcę warunkach.

Rezygnacja matki dziecka z zasiłku macierzyńskiego może nastąpić po wykorzystaniu przez nią tego zasiłku za okres co najmniej 14 tygodni po porodzie i to pod warunkiem, że o zasiłek macierzyński za niewykorzystany okres wystąpi ubezpieczony ojciec dziecka.

Świadczenie to przysługuje ubezpieczonemu ojcu dziecka, który uzyskał prawo do urlopu macierzyńskiego lub przerwał działalność zarobkową w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem, w okresie przypadającym bezpośrednio po terminie rezygnacji z części zasiłku macierzyńskiego przez ubezpieczoną.

Nieco krótszy okres wykorzystania zasiłku macierzyńskiego wymagany jest od ubezpieczonej matki dziecka legitymującej się orzeczeniem o niezdolności do samodzielnej egzystencji lub orzeczeniem o niepełnosprawności w stopniu znacznym. Może ona zrezygnować z pobierania zasiłku macierzyńskiego po wykorzystaniu tego zasiłku za okres co najmniej 8 tygodni po porodzie. W tym przypadku jednak o zasiłek macierzyński za niewykorzystany okres powinien wystąpić ubezpieczony ojciec dziecka albo inny ubezpieczony członek najbliższej rodziny spełniający wymienione wcześniej warunki.

Okres wypłaty zasiłku macierzyńskiego dla ubezpieczonego ojca dziecka lub innego ubezpieczonego członka rodziny zmniejsza się o okres wypłaty tego zasiłku ubezpieczonej - matce dziecka.

W efekcie zasiłek macierzyński powinien być wykorzystany (tylko przez matkę dziecka albo przez matkę i ojca dziecka lub innego członka rodziny) za pełny wymiar należnego urlopu macierzyńskiego.

Stanowi o tym art. 29 ust. 1 pkt 1, ust. 3 i 5 oraz art. 29a ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, zwanej ustawą zasiłkową.

Za okres urlopu rodzicielskiego

Nieco inaczej sprawa wygląda z zasiłkiem macierzyńskim za okres przewidziany przepisami Kodeksu pracy jako okres urlopu rodzicielskiego. Ze świadczenia tego mogą, w tym jednocześnie, korzystać oboje ubezpieczeni rodzice dziecka. Przy czym łączny okres zasiłku macierzyńskiego nie może przekraczać wymiaru urlopu rodzicielskiego określonego przepisami Kodeksu pracy.

Urlop ten, a tym samym zasiłek za okres tego urlopu, przyznawany jest na zasadach określonych w art. 1821a oraz art. 1821c-1821g Kodeksu pracy, tj.:

  • bezpośrednio po wykorzystaniu urlopu macierzyńskiego albo zasiłku macierzyńskiego za okres odpowiadający okresowi urlopu macierzyńskiego - przy czym urlop rodzicielski w wymiarze do 16 tygodni może być udzielony w terminie nieprzypadającym bezpośrednio po poprzedniej części tego urlopu albo nieprzypadającym bezpośrednio po wykorzystaniu zasiłku macierzyńskiego za okres odpowiadający części tego urlopu,
     
  • jednorazowo albo nie więcej niż w 4 częściach, w wymiarze wielokrotności tygodnia, z których żadna część - poza nielicznymi wyjątkami - nie może być krótsza niż 8 tygodni,
     
  • nie później niż do zakończenia roku kalendarzowego, w którym dziecko kończy 6. rok życia.

W celu uzyskania prawa do tego urlopu (zasiłku) wymagany jest pisemny wniosek pracownika (ubezpieczonego). Z założenia powinien on być złożony odpowiednio:

  • w terminie nie krótszym niż 21 dni przed rozpoczęciem korzystania z tego urlopu,
     
  • nie później niż przed rozpoczęciem korzystania z zasiłku macierzyńskiego za okres tego urlopu.

Przy czym za sprawą art. 1791 Kodeksu pracy, pracownica nie później niż w ciągu 21 dni po porodzie może złożyć pisemny wniosek o udzielenie jej bezpośrednio po urlopie macierzyńskim urlopu rodzicielskiego w pełnym wymiarze. Co istotne, może ona później zrezygnować z korzystania z urlopu rodzicielskiego w całości lub w części i powrócić do pracy. Pisemny wniosek w tej sprawie pracownica powinna złożyć w terminie nie krótszym niż 21 dni przed przystąpieniem do pracy. Jednak za zgodą pracodawcy może w każdym czasie zrezygnować z urlopu rodzicielskiego i powrócić do pracy (wówczas wykorzystana część urlopu nie musi być wielokrotnością tygodnia, a jego wymiar może być krótszy od wymaganego).

W przypadku rezygnacji z urlopu rodzicielskiego albo jego części przez pracownicę - matkę dziecka, z wnioskiem o niewykorzystaną całość albo część urlopu rodzicielskiego i o zasiłek macierzyński za okres tego urlopu może (ale nie musi) wystąpić pracownik - ojciec dziecka, składając pisemny wniosek w terminie nie krótszym niż 21 dni przed rozpoczęciem korzystania z tego urlopu. Również on jednak może później zrezygnować z tego urlopu, podobnie jak pracownicy ubiegający się o ten urlop na bieżąco, tj. w terminie nie krótszym niż 21 dni przed rozpoczęciem korzystania z niego.


Pracownik za zgodą pracodawcy może w każdym czasie zrezygnować z korzystania z urlopu rodzicielskiego i powrócić do pracy.


Zasady rezygnacji z urlopu rodzicielskiego mają odpowiednie zastosowanie do osób ubezpieczonych niebędących pracownikami, które wystąpią z wnioskiem o zaprzestanie wypłaty zasiłku macierzyńskiego za cały lub część okresu ustalonego przepisami Kodeksu pracy jako okres urlopu rodzicielskiego. Przy czym w ich przypadku pisemny wniosek w sprawie rezygnacji z wypłaty zasiłku macierzyńskiego za okres odpowiadający okresowi urlopu rodzicielskiego albo jego części należy złożyć nie później niż przed przystąpieniem do pracy.

Podstawa prawna

Ustawa z dnia 26.06.1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 2016 r. poz. 1666 ze zm.)

Ustawa z dnia 25.06.1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. z 2016 r. poz. 372 ze zm.)

www.Zasilki.pl - Zasiłek macierzyński:

 Jeśli nie znalazłeś informacji, której szukasz,
wejdź do serwisu
www.ZasilekMacierzynski.pl » 
Więcej w zasobach płatnych
Prenumerata 2018 r. - www.sklep.gofin.pl
PRZEWODNIKI on-line Księgowego i Kadrowego
Pomocniki Księgowego

Terminarz

wrzesień 2017
PN WT ŚR CZ PT SO ND
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
12
13
14
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
ASYSTENT GOFIN - Darmowa aplikacja dla Księgowych
sklep.gofin.pl - RABATY, NAGRODY, PROMOCJE
NEWSLETTERY
Fachowe czasopisma - PoznajProdukty.gofin.pl
Vademecum kadrowego - kompleksowo opracowane zagadnienia z prawa pracy
Rozliczanie wynagrodzeń. Składki ZUS. Zasiłki. Świadczenia. Premie
Sklep internetowy - sklep.gofin.pl
gofin
sgk
czasopisma
forum
sklep
gazeta podatkowa
 
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60